Excel, Romeinse Cijfers ?

Tip

Romeinse cijfers gebruiken - Excel
De Romeinen vonden het overbodig om cijfers te gebruiken voor het weergeven van getallen. Een alfabet met letters was genoeg om mee te schrijven en te rekenen. We maken zo weinig gebruik van die mogelijkheid dat we vaak niet eens weten hoe bijvoorbeeld de Romeinse notatie van een jaartal eruit ziet. De Romeinse manier van getallen schrijven maakt gebruik van 7 (hoofd)letters, die elk voor een bepaalde waarde staan:

M = 1000
D = 500
C = 100
L = 50
X = 10
V = 5
I = 1

N.B, - Het Romeinse alfabet kent geen verschil tussen de I en de J en tussen de U en de V.
In plaats van de I kan dus ook de J gebruikt worden en in plaats van de V kan ook de U gebruikt worden.
Een getal wordt gevormd door een aantal van deze letters naast elkaar te zetten. Daarbij staat de grootste waarde links en de kleinste rechts.


MM = 1000 + 1000 = 2000
MD = 1000 + 500 = 1500
CCC = 100 + 100 + 100 = 300
XI = 10 + 1 = 11
MDCCXVII = 1000 + 500 + 100 + 100 + 10 + 5 + 1 + 1 = 1717

Soms staat echter een kleine waarde links van een grotere waarde.
In dat geval moet die kleinere waarde worden afgetrokken van de grotere waarde die er rechts van staat.
Dit gebeurt alleen bij getallen waarin wij een '4' of een '9' gebruiken.


CM = 1000 - 100 = 900
CD = 500 - 100 = 400
XC = 100 - 10 = 90
XL = 50 - 10 = 40
IX = 10 - 1 = 9
IV = 5 - 1 = 4
MCMXCIV = 1000 + (1000 - 100) + (100 - 10) + (5 - 1) = 1994


Verder zijn er nog een aantal regels waaraan de formering van een Romeins cijfer moet voldoen.
1. alleen de 'C', de 'X' en de 'I' mogen worden afgetrokken,
2. steeds alleen van de 2 waarden die daar direct boven liggen en
3. steeds maar 1 keer!


- Fout: VC = 100 - 5 = 95 (de 'V' mag niet afgetrokken worden)
- Goed: XCV = (100 - 10) + 5 = 95
- Fout: MIM = 1000 + (1000 - 1) = 1999 (de 'I' mag wel afgetrokken worden, maar niet van de 'M', de 'D', de 'C'
        of de 'L'; alleen van de 'X' en de 'V')
- Goed: MCMXCIX = 1000 + (1000 - 100) + (100 - 10) + (10 - 1) = 1999
- Fout: IIX = 10 - 1 - 1 = 8 (de 'I' mag maar 1 keer worden afgetrokken)
- Goed: VIII = 5 + 1 + 1 + 1 = 8

In Excel is bovenstaande problematiek uitgewerkt in de functie ROMEINS().
De syntax voor de functie is:

ROMEINS(getal;type_getal)

getal   is het Arabische getal dat u wilt converteren.

type_getal   is een getal waarmee u aangeeft welk type Romeins getal u wilt weergeven. Het type van het Romeinse getal kan variëren van klassiek tot beknopt. Het type wordt steeds beknopter naarmate de waarde voor type_getal toeneemt. Zie de voorbeelden na ROMAN(499,0).

Type in een cel =ROMEINS(1998;0) en druk op <ENTER> . De 0 na de puntkomma betekent dat je hebt gekozen voor de klassieke stijl, derhalve presenteert Excel MCMXCVIII als antwoord. Voer je in plaats van de 0 een in dan wordt MLMVLIII het antwoord. Je kunt doorgaan tot een na de puntkomma, hetgeen MVMIII oplevert. Hoe groter het getal na de puntkomma (2e parameter), hoe korter de Romeinse representatie van het decimale getal door de Romeinse notatie. Of een echte Romein uit vroegere tijd dat zou herkennen waag ik betwijfelen.

Probeer het eens uit en kijk of je het kunt gebruiken in concrete toepassingen in Excel. Deel je ervaringen met andere Excel-gebruikers via deze site.



Laat eens iets van je horen op ons gastenboek of forum..